Aksu İlçesi
Aksu ilçesinin bilinen tarihi, M.Ö.
2000'li yıllara dayanmaktadır. Bugünkü Aksu
ilçesinin, Akçaşar Mahallesinin üstünde
bulunan
antik kent Timbriada, M.Ö. 2000 yıllarında Arzava
Krallığına
bağlı,
Pisidia Bölgesinin önemli bir şehridir.
Pisidia bölgesinin şehirleri
dağlık
sarp arazilerde
kurulduğundan kolay istila edilemeyen, istila edilse bile tam
otorite altına
alınamayan bir
özellik arz etmektedir. Hitit İmparatorluğu
Pisidia
Bölgesini
hükümranlığına alabilmek
için
500 yıla yakın uğ
raşmıştır. Bunda Pisidia
bölgesi halkının
savaş
gücü kadar arazi
yapısının da rolü
büyüktür.
Eskiçağ tarihinde
"Ege
Göçleri" olarak tanınan
göçler
sonucunda Anadolu'ya batıdan gelen Traklar, Hitit
İmparatorluğunu
yıkmışlar, Mısır'a kadar gitmişlerdir.
Geçtikleri yerleri
harap eden bu kavimler Arzava Krallığının yerlerini de
tahrip etmişlerdir.
&nb
sp;
&am
p;nbsp; &
amp;n
bsp;&am
p;nbsp; 
M.Ö.
8.
yüzyılda Anadolu'da Frig'lerin bir
devlet olarak ortaya
çıkmasıyla, Pisidia bölgesinin batı
bölümü bu devletin egemenliğine girmiştir.
Frig ve Lidya devrinde Pisidia
bölgesi
hakkında fazla bir bilgi mevcut değildir. M.Ö.
546'da Lidyalı
'ların Pers'lere yenilmesiyle, Anadolu Pers
egemenliğine girmiştir. Persler
Pisidia'yı egemenliği altına almasına
rağmen her fırsatta
Pisidia'lılar
baş kaldırmışlar, Anadolu
dışından buldukları
müttefiklerle bağ
ımsızlıklarını
Pers İmparatorluğunun dağı
lmasına kadar korumuşlard?
?r.
Büyük İskender,
M.Ö.
334'de Anadolu'ya girdi. Batı Anadolu şehirlerini
alarak
Pisidia'ya
geldi ve Sagalosos'u aldı. M.Ö. 333.
yılında da Lidya
ve
Pamphilia'nın zapt edilemeyen yerlerinin zapt
edilmesi emrini verdi.
Pers egemenliğinin
bitmesi ile Helen etkisi
Pisidia'da yayılmaya başladı. Bazı barbar
Pisidia şehirleri, kendilerini ilkel
?
?ehirler içinde organize ettiler.
Böylece Pisidia'da Helenistik
ş
ehirler kurulmuş oldu.
Isauria'lılar
Pisidia'nın
doğusunu işgal
ettiler. İskender'in hayatında Cilicianın
Makedonyalı
Satrabı Balacrusa
isyan ettiler. İsyan Perdiccas tarafından bastırı
ldı ve
Isauria Laranda zapt
edildi.
Lysmachus'un 281'de
ölümünden sonra bu bölge Seleucitlerin
gerçek kontrolüne girdi. Pisidia'da Bergama
Krallığın?
?n
egemenliği başladı.
M.Ö. 133'de
III. Attalaus
öldü ve krallığını Romalılara vasiyet etti. Pisidia
?
?ehirlerini
Amyntas ele geçirdi. Brutus, Kassius'un Galatia
yardımcı
ordu
kumandanı Amyntas Antonius'un tarafına
geçince Galatia ve
Pisidia'nın kıralı olmuştur. Actium
Savaşı öncesi
Oktavianusun
tarafına geçince kendi
krallığına bırakıldı.
Galatia eyaletinin kurulmasından sonra
M.Ö. 25'de Augustus tarafından Antioch'un kolonisi kuruldu.
Timbriada Antioch'un güneyindeki Anamas dağlarındadır.
Burada
Dabanae (Gelendost) vardır. Bu yüzden Timbriada Galatia
sınırları
içine girmiş olabilir. Galatia kıralı
Amyntas'ın
ölümü üzerine bu
bölge Roma
İmparatorluğunun hükümranlığına
girmiştir.
Roma
imparatorluğu devrinde bu bölge en parlak
devrini yaşamı
ştır.
Timbriada'nın Roma İmparatorluk devrine ait
sikkeler, Hadrian (117-
138) zamanı
ndan Maximinus (235-238) zamanına kadar
basılmıştır.
İmparator
Diocletianus (284-305) zamanında
Galatia eyaleti, üç
parçaya
bölünmüştür.
İmparator Theodosius'un
(379-395) ölümünden
sonra Roma İmparatorluğu doğu
ve
batı olmak üzere ikiye
ayrılmıştır.
M.S. 6.
yüzyılda Kuzey Pisidia'da eş
kiya
baskısı vardı. Justinyen
eşkiyalara karşı önlemler almış
tır.
Pisidia şehirleri 13.
yüzyılda X. Notita içinde yer alırlar.
712'de Arap akınlarının
İstanbul'a kadar uzanması ile Yalvaç ve Eğirdir bir
süre
Arapların eline geçtiyse de tekrar Bizanslıların
egemenliğine girmiştir.
Bizans döneminde Aksu yöresi Akrotiri
(Eğirdir) Psikoposluğuna
bağlı
bir yerleşim alanıdır.
Anadolu'nun
1080'de fethinin
tamamlanması ile bu bölge, Anadolu Selçuklu
Devleti
egemenliği
altına girmiştir. 1176'da Sultandağı'nın
Miryakefalon mevkiinde
Bizanslıların yenilmiş olması Anadolu'da
Türk egemenliğini
kesinleştirmiştir.
Anadolu
Selçuklu Devletinin 1243'de
Kösedağı savaşında
Moğollara yenilmesi neticesinde,
Anadolu'da
beylikler ortaya çıktı.
Bu beyliklerden
Hamitoğulları beyliği de
Göller Yöresinde kuruldu.
Beyliğin
merkezi önce Uluborlu idi,
daha sonra Eğirdir oldu. Beylikler
dönemine ait Aksu yöresinde tarihi bir
eser olmadığı gibi
kaynaklarda da fazla bir bilgi mevcut değildir.
Hamitoğulları
beyliğinin
1423 tarihinde Osmanlı Devleti sınırları
içine
alınması ile 16. ve
17. yüzyılda yerli ve
göçebe
nüfusu
oldukça fazla olan Anamas,
Osmanlının Eğirdir
Kazasının bir
nahiyesi olmuştur.
18.. ve 19.
yüzyıllarda Yılanlı
oğulların?
?n Aksu tarihinde önemli bir
yeri vardır. Yılanlı
oğullarının nereden
gelip, nasıl yerleştikleri konusunda
kesin bir bilgi
olmamakla beraber, Yılanlı ovası
nın Yılanlı oğullarına t?
?mar arazisi
olarak verilmiş olması düş
ünülebilir. Ama
bunu
teyit edecek bir belge henüz ortaya
konamamıştır.
Böcüzadenin Isparta
tarihinde Yılanlı
oğullarının cömertliği, iyilikseverliği
anlatılmı
ş, özellikle Y?
?lanlı oğullarının son temsilcisi
konumunda bulunan,
kendisine Eğirdir Muhasıll?
?ğı (Kaymakamlığı)
verilen Şeyh Ali Ağ
a'nın yapmış olduğu
hizmetlerden uzun uzun
bahsedilmiştir.
Cevdet Paşa tarihinin
2. Cilt 1198 yılı
olayları arası
nda Yılanlı oğullarından Şeyh Ali
Ağa'nın kardeşleri
Kör Hasan
ve Deli İsmail'in
zulmü anlatılmaktadır.
Kör Hasan ve Deli
İsmail'in
zulümleri ile ilgili şikayetler
saraya kadar ulaşmıştır.
Bunun
üzerine; bunların ortadan kaldır?
?lması görevi Karaman
Valisi Vezir Mikdat Paşa'ya verilmiştir.
Karaman Valisi Mikdat Paşa,
bazı
muharebeler neticesinde Yılanlı oğulları
nı ve eşkiya
takımını ortadan
kaldırmıştır. Yılanlı oğulları
ndan bir
kısmı Konya istikametine
kaçmışlardır. Bazı hatırlı
kişilerin devreye girmesiyle
suçları bağışlanmış, Şeyh Ali
Ağ
a'ya Eğirdir Muhasıllı
ğı verilmiştir.
Mahkeme
kayıtlar?
?ndaki ve Osmanlı arşivlerindeki
belgelerin incelenmesi neticesinde,
18.
yüzyılda Yılanlı oğulları ve yak?
?nlarından, yöre
halk?
?nın zaman zaman zulme ve haksızlığa uğ
radığı ortaya
çı
kmaktadır.
Yılanlı oğulların?
?n baskısı,
zulmü ve
çıkardığı huzursuzluklar
neticesinde Anamas
yöresindeki
halkın göç etmek
zorunda kaldığı
rivayet şeklinde
yöre halkı tarafından anlatı
lmaktadır. Mahkeme
kayıtlarındaki ve
Osmanlı arşivlerindeki belgelerde bunu
desteklemektedir.
Yılanlı oğ
ulları ailesi yalnız Aksu
yöresinde yaşamış değildir. Ailenin bir
bölümü subaylık, mütesellimlik gibi
görevlerle değişik yerlerde yaşamıştır.
Yılanlı oğulları 18.
yüzyıl ve 19.
yüzyılın ilk yarısında Aksu
yöresinin gelişmesine katkı
da
bulundukları kadar özellikle
bugünkü Pazarcık
mahallesi
mevkiinde yaşayan halkın
baskı ve zulüm neticesinde
yöreyi terk
etmesine sebep
olmuştur.
Kurtuluş savaşı
yı
llarında Anadolu'daki
Kuva-i Milliye hareketine yöre halkı her
türlü desteği
vermeye çalışmıştır.
Cumhuriyet döneminde Aksu,
yöredeki
15 köyün bağlı olduğu Eğirdir
İlçesinin Yenice
Bucağı iken, 1953 yılında Yenice, Bucak,
Mirehor ve
Akcaşar
köylerinin birleşmesi ile belde teşkilatı
kurulmuş, 04.07.1987
tarihinde
ilçe statüsüne
kavuşmuş
tur. |